+48 091 44-27-200
+48 091 44-27-213

Edukacja pacjenta po przeszczepieniu

                                                              EDUKACJA PACJENTA PO PRZESZCZEPIENIU        

         W czasie najbliższych tygodni rekonwalescencji będzie Pan/Pani przygotowywany do wypisu do domu. W tym czasie wybrani członkowie zespołu transplantacyjnego będą przekazywać Panu/Pani informacje dotyczące dalszej opieki.               
        
W tym czasie kończy Pan/Pani etap ciężkiej choroby płuc, a rozpoczyna nowy etap życia. Nauczy się Pan/Pani wiele na temat złożonego zagadnienia medycznego, jakim jest życie z przeszczepionym płucem (płucami). Początkowo każdy pacjent czuje się przytłoczony ilością nowych informacji, które musi przyswoić. W tym opracowaniu znajdzie Pan/Pani szczegółowe informacje dotyczące opieki nad przeszczepionym płucem, tak by mogło służyć przez całe dalsze życie. Jest ważne, aby nauczyć się jak dbać o swoje zdrowie w tej nowej sytuacji życiowej. Będzie Pan/Pani przyjmować przewlekłe leczenie immunosupresyjne i z tego względu Pana/Pani zdrowie będzie wymagać stałej troski. Jako zespól lekarzy zalecamy, aby zaznajomił się  Pan/.Pani przed wypisem ze szpitala z wszystkimi zagadnieniami dotyczącymi dalszej opieki i leczenia. Musi Pan/Pani wiedzieć jakie przyjmować leki, w jakich dawkach, o jakiej porze i w jakim celu. Musi Pan/Pani umieć rozróżnić objawy mogące wskazywać na problemy z przeszczepionym płucem. Będzie Pan/Pani odpowiedzialny za monitorowanie swojego stanu zdrowia i prowadzenie dzienniczka obserwacji. Będzie Pan/Pani go przywoził na każdą wizytę kontrolną. To umożliwi prowadzącemu opiekę lekarzowi lepiej ocenić Pana/Pani funkcjonowanie oraz sprawnie wykryć ewentualne problemy.
              
        
W niniejszym opracowaniu znajdzie Pan/Pani dużą ilość nowych wiadomości. Być może po ich przeczytaniu pojawią się obawy, czy uda się je opanować. Oczywiście! Proszę pamiętać,  że tego wszystkiego można się nauczyć.
 

Immunosupresja            

      Co to jest immunosupresja? Z zagadnieniem tym musi się Pan/Pani dokładnie zapoznać, bo ma on kluczowe znaczenie dla całej dalszej opieki. Przez całe dotychczasowe życie Pana/Pani system odpornościowy zaprogramowany był na rozpoznawanie i zwalczanie drobnoustrojów, takich jak bakterie, wirusy, grzyby. W nowej sytuacji, w której się Pan/Pani znalazł  system immunologiczny rozpoznaje nowo przeszczepione płuca jako obce. Używając prostego przykładu, można by tą sytuację porównać do drzazgi, którą każdy z nas miał kiedyś pod skórą. Pierwszą reakcję na to ciało obce jest zaczerwienienie, swędzenie i obrzęk skóry. Nasz organizm traktuje drzazgę jako ciało obce i stara się je odrzucić. Jeśli drzazga nadal tkwi pod skórą, wokół niej gromadzą się płyny wewnątrzustrojowe, w których zawarte są komórki układu odpornościowego i różne substancje aktywne biologicznie, które mają na celu wyeliminowanie intruza. Reakcja Pana/Pani organizmu na przeszczepione płuco jest podobna i bez stosowania odpowiednich leków hamujących wyżej opisaną reakcję obronną organizmu, doszłoby również do odrzucenia przeszczepu. Leki te, to tzw. leki immunosupresyjne- zmieniają one zdolność organizmu do rozpoznawania i niszczenia obcych tkanek i komórek. Które leki należą do immunosupresyjnych? W naszym programie stosujemy: Cyklosporyna, Mykofenolan Mofetylu, Prednizon (tzw. potrójna immunosupresja).  

Ogólne zasady leczenia                
 

        Po przeszczepieniu będzie Pan/Pani przyjmował wiele różnych leków. Ważne, by znała Pan/Pani nazwy leków, ich dawkowanie i cel przyjmowania. Zajmie to trochę czasu, zanim się Pan/Pani tego nauczy, proszę się nie zniechęcać- dla ułatwienia należy cały schemat leczenia zapisać na kartce. Najważniejszą zasadą jest, aby Pan/Pani w żadnym wypadku nie przerywał prowadzonego leczenia, bez szczegółowych zaleceń lekarza.              
   
Dawkowanie leków w przypadku każdego pacjenta jest różne. Dawkę niektórych leków ustala się na podstawie masy ciała. Niektóre leki nie są przez wszystkich dobrze tolerowane. Stosowane dawki są indywidualnie dostosowywane, tak by zapewnić maksymalną ochronę, przy jednoczesnej dobrej tolerancji. 
              
 
  W tym rozdziale zostaną omówione poszczególne leki. W miarę upływu czasu dawki niektórych leków, które będzie Pan/Pani przyjmował będą się zmieniać, niektóre leki mogą też zostać odstawione, a inne wprowadzone. Niezależnie od powyższego zawsze powinien Pan/Pani znać przyjmowane aktualnie leki.          
     
Na wstępnie przedstawiamy generalne zasady dotyczące stosowania leków. Po pierwsze: zawsze powinien Pan/Pani przyjmować leki ściśle według zaleconego dawkowania! Po drugie: powinien Pan/Pani przechowywać leki w oryginalnych opakowaniach., tak by widoczna była nazwa leku, jego dawka, data ważności. Laki należy przechowywać w suchym miejscu, nie wystawiając je na działanie światła słonecznego, wyższych temperatur. Nie mogą mieć do nich dostępu dzieci. Jeżeli zauważy Pan/Pani jakiekolwiek objawy niepożądane, proszę zgłosić to pilnie lekarzowi. Nie wolno pomijać wyznaczonych dawek leków. Jeżeli zapomni Pan/Pani przyjąć lek i przypomni Pan/Pani sobie o tym w ciągu kilku godzin- proszę natychmiast przyjąć zaleconą dawkę. Jeśli przypomni Pan/Pani sobie o tym w momencie, kiedy jest pora przyjąć kolejną dawkę- proszę wziąć tylko jedną dawkę leku. Nigdy nie należy dublować w tej sytuacji dawki leku. Proszę nie przyjmować ponadprogramowych leków: np. leków przeciwgorączkowych, przeciwkaszlowych- bez wcześniejszego porozumienia z lekarzem. Proszę powiadomić lekarza, jeżeli wystąpią wymioty po przyjmowaniu leków immunosupresyjnych lub wystąpi biegunka częściej niż dwa x dziennie. 
 


 

Zapobieganie infekcjom 

 

                W trakcie przyjmowania leków immunosupresyjnych jest Pan/Pani narażony na większe ryzyko infekcji. Wiedząc o tym należy stosować różne środki zapobiegawcze.

 1.  Maseczka ochronna.
Niezwykle istotne jest unikanie narażeń na drobnoustroje chorobotwórcze zwłaszcza w ciągu pierwszych kilku miesięcy po przeszczepie. Za każdym razem, gdy opuszcza Pan/Pani swoją salę powinien Pan/Pani założyć maseczkę. Proszę zawsze mieć przy sobie maseczkę, na wypadek kontaktu z osobą chorą, lub przy narażeniu na dym tytoniowy, albo zapylenie powietrza. Należy zakładać maseczkę również przy wychodzeniu na dwór przy wietrznej pogodzie. 
 
2. Unikanie zatłoczonych  miejsc.
Osoby z podwyższonym ryzykiem infekcji powinny unikać zatłoczonych  miejsc, gdzie mogą natrafić na inne chore osoby. Nie oznacza to oczywiście konieczności stałego przebywania w domu, chodzi o rozważne planowanie ewentualnych wyjść. Zaleca się wychodzenie do restauracji lub kina w porach najmniejszego ruchu. Równie ważna jest odpowiednia higiena kontaktów we własnym domu. Nie należy przyjmować gości w okresie bezpośrednio po przeszczepieniu. Będzie na to czas później, co najmniej po upływie 2 miesięcy od wyjścia ze szpitala. Będąc po ciężkiej operacji wymaga Pan/Pani dłuższego spokoju i odpoczynku.
3.  Wykonywanie prac domowych.
Lekkie prace domowe są dobrym sposobem na odzyskanie dobrej formy, ułatwiają odzyskanie sprawności. Przez pierwsze 6 tygodni po operacji nie powinien Pan/Pani  podnosić ciężarów większych niż 3 kg. Nie powinien Pan/Pani sprzątać zakurzonych pomieszczeń, opróżniać worka z odkurzacza. Nie wskazane jest też wdychanie intensywnych zapachów środków czystości. 
4. Zwierzęta domowe.
Jeżeli wcześniej posiadał Pan/Pani w domu jakieś zwierzę, nie ma powodu, by z niego obecnie rezygnować. Należy pamiętać o zakładaniu maseczki i rękawiczek przy wykonywaniu czynności związanych z pielęgnacją zwierząt domowych i czyszczeniem ich siedlisk. 
5.Sezon grypowy.
Jak uniknąć grypy lub przeziębienia? Oczywiście nie sposób zabezpieczyć się całkowicie przed tymi chorobami. Ponieważ choroby te przenoszą się nie tylko drogą oddechową, ale również poprzez ręce, ważne jest ich mycie. Należy unikać jedzenia, czy picia z jednego naczynia, używania wspólnego kubka przy myciu zębów. Mimo tych środków zapobiegawczych może się zdarzyć, że wystąpi u Pana/Pani przeziębienie i będzie Pan/Pani przyjmował antybiotyk. Nie jest to jednak powód do paniki. Zwykle poprawa występuje już po kilku dniach. Jeżeli objawy przeciągają się, gorączka rośnie, nasila się duszność- wówczas należy skontaktować się z lekarzem rodzinnym lub z naszą kliniką tel. 91 4427272. 

Monitorowanie infekcji 


 

Objawy wymagające zgłoszenia: 

* Gorączka- wzrost wyższy niż 0,5 stopnia Celsjusza w dwóch kolejnych pomiarach (np. rano i wieczorem)

* Uporczywy kaszel

* Wzmożona produkcja plwociny, lub zmiana barwy plwociny na żółty lub zielony

* Duszność

* Ból gardła

* Ból zębów lub dziąseł

* Zaczerwienienie, obrzęk, świąd skóry

* Ból lub pieczenie podczas oddawania  moczu

 Leki immunosupresyjne zwiększają także ryzyko raka skóry, dlatego zaleca się unikanie intensywnej ekspozycji na światło słoneczne. Powinien Pan/Pani w słoneczne dni nosić nakrycie głowy lub parasol przeciwsłoneczny. Na jakie objawy dotyczące zmian skórnych należy zwracać uwagę? Oceny przez specjalistę wymagają czarne znamiona skórne, które powiększają się, zmieniają swój kształt, a także te, które pojawiły się jako nowe. 

Leki immunosupresyjne 


 

Cyklosporyna (Neoral, Sandimun lub CsA)
 Działanie:
Cyklosporyna hamuje aktywność komórek układu immunologicznego, głównie limfocytów T.Dawkowanie: dawkowanie zależy od masy ciała, czynności nerek i poziomu leku we krwi.. Cyklosporyna początkowo w okresie pooperacyjnym będzie podawana dożylnie, a następnie doustnie. Dostępna jest w dwóch postaciach: płynnej i tabletkowej. Postać płynna doustna jest w formie zawiesiny olejowej, którą odmierza się za pomocą strzykawki. Cyklosporynę należy przechowywać w oryginalnych opakowaniach, w temperaturze pokojowej, bez ekspozycji na światło słoneczne. Aby zażyć Cyklosporynę w postaci płynnej, należy wymieszać lek w pół szklanki jakiegoś napoju, dokładnie wymieszać i od razu wypić. Po wypiciu przepłukać naczynie odrobiną napoju i wypić tak, by całość leku została przyjęta. Zawsze należy używać tego samego rodzaju napoju (np. mleko lub sok), tak by przyswajanie przez organizm było maksymalnie niezmienne. Nie należy używać naczyń o porowatej strukturze jak np. styropian, bo  mają one zdolność absorbowania cząstek leku, co może zaburzać dawkę leku. Proszę przyjmować Cyklosporynę o stałych porach, 2 x dziennie w odstępach 12 godzinnych. (np. 8.00 i 20.00). Po przygotowaniu roztworu leku, należy wysuszyć strzykawkę do odmierzania Cyklosporyny, nie płukać jej wodą i przechowywać w oryginalnym pojemniku.                
   
Bardziej popularna jest Cyklosporyna w kapsułkach, które występują w dwóch dawkach: 100mg i 25mg. Te kapsułki żelatynowe zawierają Cyklosporynę w niewielkiej ilości oleju roślinnego. Ważne jest, aby wyjmować te kapsułki z opakowania bezpośrednio przed zażyciem. Jeżeli kapsułka wyschnie, może dojść do utraty zawartego w niej leku.
               
   
Biorąc leki immunosupresyjne konieczne jest monitorowanie poziomu Cyklosporyny we krwi. W tym celu będzie Pan/Pani miał okresowo pobieraną krew do badań. Pobranie krwi powinno się odbywać 12 godzin po przyjęciu ostatniej dawki leku, tuż przed przyjęciem kolejnej. W ten sposób możliwe jest określenie najniższego poziomu Cyklosporyny w Pana/Pani krwi, bezpośrednio przed przyjęciem następnej dawki leku. Dzięki temu uzyskujemy pewność, że zawartość Cyklosporyny we krwi pod koniec cyklu dawkowania jest wystarczająca, by zapobiec ryzyku odrzucania. Niezwykle ważne jest, aby przyjmował Pan/Pani swoje leki w regularnych odstępach 12 godzin. Proszę zabrać swoją Cyklosporynę ze sobą, gdy wybiera się Pan/Pani na pobranie krwi, tak żeby mógł Pan/Pani przyjąć lek po wykonaniu testu.
               
    
Nie powinien Pan/Pani nigdy dopuścić do sytuacji, kiedy skończą się Panu/Pani leki. Należy zawsze mieć co najmniej 2 tygodniowy zapas. W czasie podróżowania leki należy zawsze mieć w swoim podręcznym bagażu. Generalna zasada: leki zawsze przy sobie!
Niestety każde leczenie ma jakieś objawy uboczne. Najczęstsze objawy uboczne zgłaszane przez pacjentów podczas stosowania Cyklosporyny to: 

Objawy uboczne:
Drżenie rąk, pojawienie się nadmiernego owłosienia, zmiana koloru włosów lub ich skłonność do kręcenia się, podwyższone ciśnienie tętnicze, bóle głowy, utrata apetytu lub nudności, katar, uczucie gorąca lub zimna 

Mykofenolan Mofetylu MFF (CellCept)

Działanie: jest stosowany  w celu profilaktyki odrzucenia przeszczepionego narządu, hamuje produkcję białych krwinek. 
Dawkowanie:  lek należy przyjmować na czczo, w dwóch dawkach, o stałych porach (np. o godz. 8.00 i 20.00). Nie jest wymagane oznaczenia poziomu leku we krwi. Bezpośrednio po przeszczepieniu zalecana dawka to 2x 1,5 g, następnie 2x 1,0g. W przypadku działań ubocznych lekarz może zalecić inne dawkowanie.
 Objawy uboczne: dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (biegunka, nudności, wymioty), obniżenie ilości białych krwinek krwi, zakażenia wirusowe i grzybicze, bóle głowy, osłabienie, wahania ciśnienia tętniczego. 

 

Prednizon

 Działanie:
Jest lekiem z grupy sterydów o działaniu immunosupresyjnym i przeciwzapalnym. Hamuje on czynność limfocytów T i obniża wytwarzanie przeciwciał.Dawkowanie: Postać dożylna Prednizonu nazywa się Solumedrol. Lek ten jest podawany w dużych dawkach w każdym przypadku wystąpienia odrzutu. Już po kilku dniach od operacji będzie Pan/Pani otrzymywał Prednizon w postaci doustnej.  Bardzo ważne, aby dokładnie przyjmować ustaloną dawkę. Nigdy nie może Pan/ Pani przerwać stosowania Prednizonu bez zaleceń lekarza. Z czasem stosowane dawki będą obniżane, aż do momentu uzyskania stałej, niewielkiej dawki podtrzymującej. Należy zawsze przyjmować Prednizon o stałej porze (z reguły rano), w trakcie posiłku lub popijając mlekiem, jako że lek ten może podrażniać żołądek.
 Objawy uboczne: Obrzęki, możliwość infekcji, podrażnienie żołądka lub wrzód żołądka, działaniu temu ma zapobiegać przyjmowanie leku w czasie posiłku, a także stosowanie leków przeciwwrzodowych, skłonność do siniaczenia się spowodowana  ścieńczeniem skóry, wskazane unikanie zranień skóry, cukrzyca, osteoporoza, zapobiegawcze działanie mają m.in. preparaty wapniowe oraz  ćwiczenia fizyczne, zaburzenia nastroju, możliwa jest bezsenność, objawy te ustępują wraz z redukcją dawki, przyrost masy ciała (Prednizon powoduje wzrost apetytu. Ważne jest wypracowanie zdrowych nawyków żywieniowych i stałe ich przestrzeganie), nadmierne owłosienie twarzy. Jest to szczególnie uciążliwe dla kobiet. Pomocne w rozwiązaniu problemu mogą być różnego rodzaju zabiegi kosmetyczne umożliwiające usunięcie niepożądanego owłosienia. Nie należy stosować tradycyjnego golenia. Zaburzenia widzenia. Np. zamazane widzenie, wczesny rozwój zaćmy. 

Wszelkie objawy uboczne należy zgłaszać lekarzowi, nie należy jednak w żadnym wypadku przerywać leczenia! 

Tacrolimus (Prograf, Advagraf) 

Stosowany w przypadku konieczności rezygnacji ze stosowania cyklosporyny. 
Działanie: jest stosowany w celu profilaktyki odrzucenia przeszczepionego narządu, hamuje aktywność białych krwinek.  

Dawkowanie:  indywidualne, zależne od poziomu leku we krwi. Pokarmy, zwłaszcza potrawy tłuste, upośledzają wchłanianie takrolimusu. Aby zapobiec wahaniom stężenia we krwi lek należy przyjmować na czczo, 1 godzinę przed lub 2 godz. po posiłku i o stałych porach: Prograf -2 x dziennie (np. o godz. 8.00 i 20.00), Advagraf -1x dziennie-postać o przedłużonym uwalnianiu (np. o godz. 8.00). Kapsułki należy wyjmować z opakowania bezpośrednio przed połknięciem.W celu określenia zapotrzebowania na takrolimus  okresowo wykonuje się badania krwi- rano, bezpośrednio przed przyjęciem kolejnej dawki leku. Proszę pamiętać o posiadaniu zapasu leku na 2 tygodnie,  zabierać go ze sobą wychodząc z domu ( do lekarza, z wizytą, w podróż) jeśli powrót do domu na czas przyjęcia leku nie będzie możliwy - godzina przyjęcia kolejnej dawki jest bardzo ważna. 
Objawy uboczne: infekcje, ryzyko rozwoju nowotworów zwłaszcza skóry i ukł. chłonnego, zaburzenia w obrazie krwi, pogorszenie funkcji nerek, zwiększenie stężenia potasu, obniżenie stężenia magnezu, cukrzyca, zaburzenia lipidowe, nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, wypadanie włosów, bezsenność, niepokój, zaburzenia depresyjne, drżenia, bóle głowy, szumy w uszach.

  Leki przeciwzakaźne 

 

Valgancyclovir (Valcyte)
Działanie: lek przeciwwirusowy stosowany w profilaktyce zakażenia wirusem cytomegalii w ciągu 110 dni od przeszczepienia Dawkowanie:  lek występuje w postaci tabletek po 450mg, stosowany jest 2 x dziennie o stałych porach (np. o godz. 9.00 i 21.00)Objawy uboczne: dolegliwości ze strony układu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, bóle brzucha),  zaczerwienienie skóry, nadwrażliwość na światło, świąd, ból głowy. 

  

Ganciclovir

 

 Działanie:
Lek przeciwwirusowy- działa na wirusy Herpes i cytomegalowirusy.

Może być podawany tylko dożylnie. Jeżeli pacjent przyjmuje Ganciclovir, nie musi jednocześnie przyjmować Acicloviru. 
Dawkowanie:

Ganciclovir jest dawkowany w zależności od masy ciała i jest podawany 2 x dziennie. W czasie leczenia należy kontrolować liczbę białych krwinek.

Czas stosowania Gancicloviru jest ustalana dla każdego pacjenta indywidualnie, w zależności od różnych czynników. 
Objawy uboczne:

Obniżenie liczby białych krwinek, osłabienie, dyskomfort żołądka

 Itrakonazol (Orungal, Trioxal)

 

 Działanie: lek przeciwgrzybiczy stosowany w profilaktyce oraz leczeniu zakażeń wywołanych przez różne gatunki grzybów. 
Dawkowanie:  w ramach profilaktyki lek przyjmuje się 2x dziennie po 100mg -o stałych porach (np. o godz. 9 i 21), najlepiej bezpośrednio po posiłku. W trakcie leczenia zakażeń zalecana dawka to 2x 200mg. Itrakonazol wpływa na poziom leków immunosupresyjnych- nie należy dokonywać zmiany dawkowania bez wiedzy lekarza transplantologa.
 Objawy uboczne:  nudności, brak apetytu, wymioty, zaparcia lub biegunki, skórne reakcje alergiczne, bóle głowy, wypadanie włosów, zaburzenie czynności wątroby. 

 

Nystatyna

 Działanie.
Jest to lek przeciwgrzybiczy, zapobiegający infekcjom grzybiczym jamy ustnej i gardła.
Dawkowanie: Lek występuje w formie sprayu do nosa, tabletek do ssania lub zawiesiny do pędzlowania jamy ustnej. Nystatynę należy przyjmować po posiłku, nie należy płukać ust, ani pić płynów przez 15 minut po zastosowaniu leku. 
Objawy uboczne:Wymioty, biegunka, wysypka skórna, świąd skóry 

 

Co-Trimoxazol (Biseptol)

Działanie:
Jest to antybiotyk o działaniu przeciwbakteryjnym. Jego stosowanie ma na celu zapobieżenie zakażeniu drobnoustrojem Pneumocystis carini, na które szczególnie podatne są osoby poddawane immunosupresji. Przeciwwskazaniem do stosowanie leku jest uczulenie na ten lek.
Dawkowanie: Lek wprowadza się 3 tygodnie po przeszczepie lub w momencie wypisu ze szpitala, jeżeli ten następuje przed upływem 3 tygodni po operacji. Będzie Pan/Pani przyjmował lek 2 x dziennie (np. o godz. 8.00 i 20.00) w poniedziałek, środę i piątek. 
Objawy uboczne:Wysypka skórna, nudności, wymioty. Lek należy przyjmować w czasie posiłku. Biegunka.Rzadko: ból gardła, gorączka, ból głowy, zawroty głowy. 

Pantamidyna w inhalacjach. 


Lek ten jest stosowany jedynie u pacjentów uczulonych na Co-Trimoxazol.Lek podaje się w inhalacjach. Zapobiega on zakażeniom Pneumocystis carini. 

Pozostałe leki

 

 Furosemid. 
Działanie: Lek ten ma działanie moczopędne. Stymuluje nerki do wydalania płynu przez nerki. Stosowany jest w leczeniu obrzęków oraz wysokiego ciśnienia tętniczego krwi. 
Dawkowanie: Ustala się indywidualnie dla każdego pacjenta. Po wypisie do domu będzie Pan/Pani obserwować działanie leku poprzez regularne pomiary masy ciała. Przyrost lub utrata masy ciała większa jak 1 kg w ciągu doby wskazuje raczej na zmiany w ilości płynów ustrojowych, niż na rzeczywise zmainy masy ciała. Jeśli Pana/Pani masa ciała zwiększy się o ponad 1kg w ciągu doby lub pojawią się obrzęki kończyn dolnych, świadczy to o tym, że Pana/pani organizm gromadzi nadmierną ilość wody. Jeśli masa ciała obniży się o ponad 1 kg w ciągu doby, jeśli odczuwa Pan/Pani pragnienie, zawroty głowy, świadczy to o utracie zbyt dużej ilości płynów z organizmu.
 Objawy uboczne:Osłabienie, szum w uszach, skurcze mięśni 

Chlorek potasu. 

Działanie. Jest to lek podawany celem uzupełnienie niedoborów ww jonów spowodowanych nieodpowiednią dietą lub działaniem leków moczopędnych. 
Dawkowanie:Jest zależne od poziomu potasu we krwi. Lek jest dostępny w postaci tabletek, lub płynu.
Objawy uboczne:
Podrażnienie żołądka. Lek należy przyjmować po posiłku. 

 

Leki przeciwwrzodowe.


 

Ranitydyna. 
Działanie:
Lek zmniejsza wydzielanie kwasu żołądkowego. Ma działanie zapobiegające zaburzeniom żołądkowym wywoływanym stosowaniem sterydów. 
Dawkowanie:
Rutynowo zaleca się dawkę 150mg drogą doustną, 2 x dziennie 
Objawy ubocze:
Zaparcia, zawroty głowy, bóle głowy, nudności, wysypka skórna 

Witaminy: 
Są to naturalne substancje niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Produkty spożywcze zawierają witaminy, tak że dobrze dobrana dieta dostarcza ich odpowiednią ilość. Jednakże w sytuacji stresowej związanej z operacją przeszczepu, dla zapewnienia prawidłowego gojenia i powrotu do zdrowia stosuje się preparaty witaminowe. Kobiety miesiączkujące powinny przyjmować witaminy z preparatami żelaza. 
Dawkowanie:
Nie należy przekraczać dawki 1 tabletki multiwitaminy dziennie. 
Objawy uboczne:
Nudności  

Kontrolowanie stanu zdrowia 

     Jak powiedziano wcześniej, po otrzymaniu nowego płuca, staje się Pan/Pani partnerem lekarzy w dalszej opiece nad Pana/Pani zdrowiem. Bez Pana/Pani stałej troski o swoje zdrowie i regularnym kontaktom z zespołem transplantacyjnym, nie może być mowy o sukcesie. Z tego względu udzielamy Panu/Pani tak wyczerpujących informacji na temat życia po przeszczepieniu. Założy Pan/Pani dzienniczek samokontroli, w którym będą wpisywane pewne dane dotyczące stanu zdrowia, wyniki badań laboratoryjnych. Początkowo może być to dla Pana/Pani niezrozumiałe, lecz z czasem uda się wszystko wyjaśnić i zrozumieć.Po wypisie ze szpitala przez pierwsze kilka tygodni będzie Pan/Pani miał często wykonywane badania laboratoryjne, badania czynności płuc oraz zdjęcia klatki piersiowej. Zostaną zaplanowane Pana/Pani regularne wizyty w ośrodku, które w miarę upływu czasu będą mniej częste.  

  Dzienniczek samokontroli.

    W dalszej części zawarty jest wzór strony dzienniczka zawierającego wszystkie rubryki, które będzie Pan/Pani wypełniać. 
Data. 
Temperatura: Proszę mierzyć temperaturę 2 x dziennie (rano i wieczorem), zawsze o tej samej porze i przy użyciu tego samego termometru. 20 minut przed pomiarem nie należy nic jeść, ani pić. Jeżeli Pana/Pani temperatura wzrośnie o ponad pół stopnia powyżej normalnej, należy zawiadomić zespół transplantacyjny. Może to oznaczać infekcję lub reakcję odrzutucania.  
Ciśnienie tętnicze:
Pomiary będą wykonywane od poniedziałku do piątku. Ciśnienie rozkurczowe nie powinno przekraczać 90. Należy znać wartości prawidłowe i zgłosić ewentualne zwyżki większe niż 10-20mmHg. Wartości ciśnienia mogą się zmieniać w zależności od przyjmowanych leków, spożywanych płynów. 
Masa ciała:
Proszę się ważyć codziennie, o tej samej porze, na tej samej wadze, w jednakowym ubraniu. Zmiany masy ciała w ciągu doby przekraczające 1 kg wymagają zgłoszenia i ewentualnej korekty dawek leków moczopędnych.  
Badania laboratoryjne. 
Badania krwi będą początkowo wykonywane 2 x w tygodniu (wtorek i piątek). Po uzyskaniu wyników koordynator zadzwoni do Pani/Pana jeszcze tego samego dnia i jeśli będzie taka konieczność zaleci zmianę leczenia, tak by można ją już wprowadzić przy wieczornej dawce. Jeżeli nie posiada Pan/Pani telefonu lub automatycznej sekretarki proszę się skontaktować z koordynatorem do godziny 17.00.
 Krwinki białe: Będzie Pan/Pani wpisywać w rubrykę wartości z poszczególnych badań. Przypominamy, że krwinki białe zwalczają drobnoustroje chorobotwórcze, ale także obce tkanki przeszczepionych narządów.  CellCept obniża liczbę białych krwinek, stąd ryzyko odrzucania przeszczepu jest mniejsze. Optymalna liczba krwinek białych wynosi 4- 10 tys. Jeżeli liczba ta spada poniżej 4 tys. pojawia się ryzyko infekcji, a dawka CellCeptu powinna być zmieniona. 
Poziom Cyklosporyny:
Jest to bardzo ważna wartość, która odzwierciedla stopień zabezpieczenia przeszczepu przed odrzucaniem.
Zalecane wartości wynoszą:
 


    Czas                                                      Poziom 


Do 8 tygodni po operacji                   350- 400
8-12 tygodni po operacji                   300- 350
12 tygodni do 6 miesięcy                   300
6 miesięcy do roku                              250-300
Powyżej 1 roku                                    185- 225

 Kreatynina:
Stężenie kreatyniny świadczy o wydolności nerek i jego wartość nie powinna przekraczać 2. Cyklosporyna jest wydalana przez nerki i nadmierne jej stężenia mogą uszkadzać nerki. Równocześnie wykonywane są pomiary kreatyniny i poziomu Cyclosporyny, dzięki czemu możliwe jest dostosowywanie dawki Cyclosporyny do stopnia wydolności nerek.  
FEV1 i FVC:
Są to spirometryczne wartości wydolności płuc. Po odpowiednim przeszkoleniu będzie Pan/ Pani dokonywał pomiaru tych parametrów w domu przy użyciu przenośnego spirometru. Obniżenie wartości FEV1 o ponad 10% w porównaniu do średnich wartości tygodniowych należy zgłosić koordynatorowi. Mogą być one wynikiem reakcji odrzucania lub innych problemów - dlatego wymagają zgłoszenia. Zasadniczą sprawą dla Pana/Pani nowych płuc jest szybka reakcja na ewentualne zaburzenia, zanim dojdzie do uszkodzenia przeszczepionego narządu. Zaniechanie ewentualnego leczenia w przypadku odrzucania lub infekcji jest niedopuszczalnym błędem.
 CellCept:
Należy zapisywać dawkę leku przyjmowana każdego wieczoru. Jeżeli lekarz zaleci Panu/Pani zmianę dawki, należy to odnotować pod odpowiednią datą. 
Cyclosporyna:
Należy zapisać każdą przyjętą dawkę. Również tutaj, każde zmiany dawkowania zlecone przez lekarza muszą zostać naniesione w rubryce pod odpowiednią datą. 
Prednizon:
Należy zapisać każdą przyjętą dawkę, jak również każdą ewentualną korektę dawki.Uwagi: W tej rubryce można zapisywać ewentualne sprawy do omówienia z lekarzem przy kolejnej wizycie. 
Pozostałe zalecenia.


 Zalecamy, aby każdy z pacjentów po przeszczepieniu płuca nosił przy sobie kartę identyfikującą lub prostą bransoletę, albo naszyjnik bez większej wartości. Powinny one zawierać następujące informacje: Imię, nazwisko, nr telefonu do koordynatora oraz inskrypcję: pacjent po przeszczepieniu płuca, leczony immunosupresyjnie.Jeżeli choruje Pan/Pani na inne poważne schorzenia np. cukrzycę, padaczkę - informacja o tym powinna być również zamieszczona na karcie indentyfikacyjnej. Ponieważ wiele spośród powyższych informacji będzie dla Pana/Pani nowych, dobrym rozwiązaniem byłoby robienie notatek i zapisywanie pytań, które będą mogły zostać wyjaśnione podczas wizyty kontrolnej. Również właściwym pomysłem wydaje się, żeby stale nosił Pan/Pani przy sobie aktualną listę leków. Ułatwi to kontakty ze służbą zdrowia, a także farmaceutami. 

                                                                    Jak sobie radzić w domu

 

          Podczas pobytu w szpitalu prowadzony był intensywny program rehabilitacji. Przeciętny pacjent przestaje wymagać tlenoterapii po 2 tygodniach od operacji i jest w stanie dziennie pokonać dystans 1,5 km po upływie kilku tygodni od zabiegu. Wypis ze szpitala następuje zwykle 3-4 tygodnie po operacji. Niektórzy pacjenci wymagają dłuższego pobytu. Trudno w to uwierzyć, ale za kilka miesięcy przestanie Pan/Pani myśleć o wykonanym przeszczepieniu. Mamy nadzieję, że będzie Pan/Pani cieszyć się zdrowiem, a oddychanie przestanie być pierwszą rzeczą, o której Pan/Pani myśli. Tym niemniej Pana/Pani organizm nigdy nie zapomni, że przeszczepione płuco nie jest Pana/Pani „oryginalnym” narządem. 

Odżywianie


Dietetyk będzie monitorował stan Pana/Pani odżywienia w czasie zdrowienia. Określi on idealną dla Pana/Pani masę ciała i  ustali odpowiednią dietę. Ważne jest aby ograniczył Pan/Pani spożycie soli i tłuszczu. Nadmiar soli może powodować zatrzymywanie wody w organizmie i zwyżki ciśnienia tętniczego. Dieta wysokotłuszczowa z kolei, przyczynie się do rozwoju nadwagi i miażdżycy, zwłaszcza naczyń wieńcowych serca. Nadwaga stanowi też nadmierne obciążenie dla pracy serca.
Zdecydowanie nie należy spożywać alkoholu! 


Aktywność fizyczna

  &nbs